Project Bonhoeffer 75

In 2020 is het 75 jaar geleden dat Dietrich Bonhoeffer (*1906) op 38e jarige leeftijd werd opgehangen in het kamp Flossenburg. Daaraan ging een langdurig verblijf in gevangenissen aan vooraf. Bonhoeffer was betrokken bij het verzet en in het bijzonder bij de beroemde aanslag op Hitler die maar net mislukte. De Duitse theoloog en wetenschapsman bracht in gevangenschap zijn laatste maanden door. Tijdens deze dramatische omstandigheden concentreerde hij zich op het schrijven van brieven naar verloofde, familie en vrienden. Als ‘Widerstand und Ergebung’ (Verzet en overgave) uitgegeven maakten de brieven na de oorlog diepe indruk in heel West-Europa en Amerika. De schepper van een monumentaal wetenschappelijk werk liet zich hierin van zijn meest persoonlijke kant kennen. Onderdeel van het brievenboek zijn gedichten en (op verzoek geschreven) gebeden.

Gedichten en gebeden.

De tien gedichten en drie gebeden zijn een spiegel van getormenteerde tijden en ontstonden op het scherp van de snede in de laatste periode. Bonhoeffer bereisde de hele wereld, was van vele markten thuis maar tijdens zijn gevangenschap bereikt hij via zelfreflectie een aangrijpende diepgang. Hoewel bepaald geen groot dichter komen de grote thema’s van zijn en alle tijden tot uiting. Vertrouwen en angst, woede en verlorenheid, liefde die alles aankan, vriendschap, wanhoop en discipline, wreedheid en menselijkheid in de meest elementaire menselijke verhoudingen en extreme situatie krijgen een gezicht.

Project: Bonhoeffer 75

De stichting De Roos van Culemborg beweegt zich vrijmoedig en met succes in de driehoek cultuur-samenleving-kerk. Zij doet dat landelijk met rondreizende exposities en projecten en regionaal door ongeveer 100 activiteiten binnen het beoogde speelveld (zie: http://www.deroosvanculemborg.nl) in de Betuwe. Voor 2019 en 2020 staat een groot project gepland waarin we aan de hand van Bonhoeffer’s poëzie grote politieke, culturele en geestelijke thema’s aan de orde stellen. De gedichten en gebeden zijn een unieke invalshoek. Een boekje (In een oplaag van 20.000 tot 30.000. Dit is nog niet het muziekschrift) wordt verspreid in heel Nederland met verschillende benaderingen: literair, beeldend kunst, liederen, gedichten, gesprekvragen, reizen enz. De verspreiding van dit werkschrift in de grote oplage is geregeld. Aan de fondswerving voor het drukken wordt hard gewerkt. Op de sterfdatum van Bonhoeffer (9 april, 2019) presenteren we het boekje in verschillende gevangenissen. In het daaropvolgende jaar werkt ‘het grondvlak’ met het werkschrift. 9 april 2020 is de dag waarop in heel Nederland door bijeenkomsten, voorstellingen en kerkdiensten het project Bonhoeffer 75 culmineert.

De bijdrage van Anisymuz: het laten componeren op de gedichten, publiceren van de bladmuziek en het geven van een concert.

Een bijzonder en zeer belangrijk aspect is het op muziek zetten van (gedeelten) van de gedichten voor klein ensemble en koor. Deze benadering is nauw verbonden met het project. Maar het is een afzonderlijk facet. In de Nederlandse koor- en cantorijcultuur is een opdracht in die zin prikkelend en zeer stimulerend om aan het werk gaan met dit Muziekschrift, een boek voor dirigenten en koren in A4  formaat met muziek gecomponeerd op gedichten en tekstregels van Bonhoeffer.  De stichting Anisymuz heeft  de opdracht tot componeren gegund aan Alfons van der Mullen en verder verzorgt de stichting de publicatie van directiepartituren en koorpartijen en een concertrealisatie. Wij verwachten dat op tientallen plekken in Nederland in de periode april 2019 – 2020 geoefend gaat worden op deze zingbare en moderne toonzetting van Alfons van der Mullen. Deze muziek kan een rol gaan spelen tijdens  de 4 en 5 mei viering in 2019 en 2020 als Nederland 75 jaar bevrijd is.

Advertenties